Μηχανισμός των Αντικυθήρων - Ο Υπολογιστής του Αρχαίου Σύμπαντος στα Κύθηρα

Το Ιωνικό Κέντρο με τη συνεργασία της Ομάδας Μελέτης του Μηχανισμού των Αντικυθήρων και του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου οργάνωσε το 2008 την πρώτη έκθεση στην Ελλάδα για το περίφημο εύρημα. Τώρα με ιδαίτερη χαρά, και σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας και τον Δήμο Κυθήρων μεταφέρουμε μέρος της αρχικής εκθέσεως στα Κύθηρα.

Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων, ένα αρχαίο μηχανικό αντικείμενο που άρχισε να ‘αποκωδικοποιείται’ επιστημονικά μόλις τα τελευταία χρόνια, προκαλεί το διεθνές ενδιαφέρον και ξαναγράφει την ιστορία της επιστήμης και του πολιτισμού, όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά παγκόσμια.

Η Ιστορία της Ανακάλυψης
Η νεότερη ιστορία του εκπληκτικού αυτού αντικειμένου αρχίζει όταν στα μέσα του 1ου αιώνα π.Χ. ένα πλοίο φορτωμένο με έργα τέχνης και πολύτιμα αντικείμενα, που κατευθυνόταν μάλλον προς τη Ρώμη, βουλιάζει κοντά στα Αντικύθηρα. Περίπου δυο χιλιάδες χρόνια μετά, την Ανοιξη του 1900, δύο καΐκια
με σφουγγαράδες από τη Σύμη ανακαλύπτουν έναν από τους σπουδαιότερους θησαυρούς της αρχαιότητας. Η πολιτεία τότε φροντίζει για την ανέλκυση, τη συντήρηση και την έκθεση των εκατό περίπου αγαλμάτων και άλλων αντικειμένων που βρέθηκαν - και τα οποία σήμερα στεγάζονται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Όμως η ιστορία του “ναυαγίου των Αντικυθήρων” δεν τελειώνει εκεί: ένα σκουριασμένο, κερματισμένο, άγνωστο αντικείμενο, πολύ μικρότερο από τα αγάλματα, προκαλεί την περιέργεια των μελετητών – αυτό που σήμερα βρίσκεται στην παγκόσμια επιστημονική επικαιρότητα.

Η Μελέτη του Μηχανισμού
Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων, όπως ονομάστηκε το αντικείμενο, που ήταν γεμάτο από επιγραφές και γρανάζια, καταχωρήθηκε από νωρίς στην οικογένεια των αστρονομικών οργάνων - άλλοτε σαν αστρολάβος, σαν πλανητάριο, σαν όργανο για τη ναυσιπλοΐα, ή και σαν συνδυασμός οργάνων.
Επιφανείς επιστήμονες προσπάθησαν να το κατανοήσουν επί έναν αιώνα, αλλά είναι μόλις πριν 3 χρόνια που χάρη στη σύγχρονη φασματογραφική τεχνολογία έχουν αρχίσει να διεισδύουν στα “μυστικά” του
και να "βλέπουν” πράγματα μη-ορατά δια γυμνού οφθαλμού. Και αυτά που είδαν τους εντυπωσίασαν και συνεχίζουν να εντυπωσιάζουν όπως κανένα ίσως αντικείμενο και επιστημονικό, τεχνολογικό επίτευγμα δεν έχει κάνει μέχρι τώρα.

Η Εκθεση στα Κύθηρα
Ο επισκέπτης της έκθεσης θα έχει τη δυνατότητα να δει το Μηχανισμό όπως τον βλέπουν οι επιστήμονες με τα σημερινά υπερσύγχρονα μέσα. Θα δει τις πλέον σύγχρονες απόπειρες ανακατασκευής του και θα μάθει λεπτομέρειες για τις μέχρι σήμερα άγνωστες χρήσεις του στα αρχαία ελληνικά ημερολόγια, και ειδικά στο ‘ημερολόγιο’ που προβλέπει την τέλεση των Ολυμπιακών Αγώνων και τις κινήσεις του Ηλίου και της Σελήνης, καθώς επίσης την πρόγνωση των εκλείψεών τους. Τέλος, η ίδια η έκθεση θέτει νέα σύγχρονα ζητήματα που συνεχίζουν να συναρπάζουν το ελληνικό και το διεθνές επιστημονικό κοινό.